OnlineJyotish.com

నాడీ కూట విచారణ & నివారణ

నాడీ విభజన మరియు ప్రాచీన ప్రమాణాలు

ज्येष्ठार्यम्णे शनीहराधिपभयुगयुगं दास्रभं चैकनाडी
पुष्येन्दुत्वाष्ट्रमित्रान्तकवसुजलभं योनिबुध्ने च मध्या ।
वाय्वग्निव्यालविश्वोडुयुगयुगमथो पौष्णभं चापरास्या-
द्दम्पत्योरेकनाड्यां परिणयनमसन्मध्यनाड्यां हि मृत्युः ।। ३४ ।।

Key Takeaways:
  • అష్టకూటాలలో నాడీ కూటానికి అత్యధికంగా 8 పాయింట్లు ఉంటాయి.
  • నాడులు వేరైతే 8 గుణాలు; ఒకే నాడి (ఏకనాడి) అయితే 0 గుణాలు.
  • రాశి ఒక్కటై నక్షత్రాలు వేరైనా, లేదా నక్షత్రం ఒక్కటై రాశులు వేరైనా నాడీ దోషం రద్దవుతుంది.
  • రోహిణి, ఆర్ద్ర, మఖ, విశాఖ, పుష్యమి, శ్రవణం, ఉత్తరాభాద్ర, భరణి నక్షత్రాలకు ఏకనాడీ దోషం ఉండదు.
  • విప్ర (బ్రాహ్మణ) వర్ణానికి మాత్రమే నాడీ దోషం ప్రధానంగా వర్తిస్తుంది.

నాడీ రకాలు - నక్షత్రాలు

నాడి దోష స్వభావం నక్షత్రాలు (9)
ఆది నాడి వాత అశ్విని, ఆర్ద్ర, పునర్వసు, ఉత్తరఫల్గుణి, హస్త, జ్యేష్ఠ, మూల, శతభిష, పూర్వాభాద్ర
మధ్య నాడి పిత్త భరణి, మృగశిర, పుష్యమి, పూర్వఫల్గుణి, చిత్త, అనురాధ, పూర్వాషాడ, ధనిష్ఠ, ఉత్తరాభాద్ర
అంత్య నాడి శ్లేష్మ (కఫ) కృత్తిక, రోహిణి, ఆశ్లేష, మఖ, స్వాతి, విశాఖ, ఉత్తరాషాడ, శ్రవణం, రేవతి

నాడీ కూట గుణ కోష్ఠకం

వధువు \ వరుడు ఆది మధ్య అంత్య
ఆది 0 8 8
మధ్య 8 0 8
అంత్య 8 8 0

వివరణ: ముహూర్త చింతామణి 34వ శ్లోకం ప్రకారం దంపతులిద్దరూ ఒకే నాడిలో జన్మిస్తే ఆ వివాహం అశుభం ( असत्); ముఖ్యంగా ఇద్దరూ మధ్య నాడిలో ఉంటే మృత్యు సూచన ( मध्यनाड्यां हि मृत्युः) అని చెప్పబడింది. ఆది-ఆది, అంత్య-అంత్య కలయికల కంటే మధ్య-మధ్య కలయిక అధిక దోషకరమని ఈ శ్లోకం స్పష్టం చేస్తుంది. నాడీ కూటం ప్రధానంగా సంతాన ప్రాప్తి మరియు ఆరోగ్యానికి సంబంధించినది.


వివిధ ప్రాచీన జ్యోతిష గ్రంథాలలోని నాడీ దోష నివారణ శ్లోకాలు

1. జ్యోతిర్నిబంధము (Jyotirnibandha) - నక్షత్ర/రాశి భేద నివారణ

రుక్షైక్యే రాశిభేదే చ రాశ్యైక్యే రుక్షభిన్నకే ।
నాడీదోషో న విద్యతే తథా గణకృతో రణః ।।

అర్థం: వధూవరులకు ఒకే నక్షత్రమై రాశులు వేర్వేరుగా ఉన్నా, లేదా ఒకే రాశి అయి నక్షత్రాలు వేర్వేరుగా ఉన్నా నాడీ దోషం మరియు గణ దోషం వర్తించవు.

2. వసిష్ఠ సంహిత (Vasistha Samhita) - వర్ణ ఆధారిత నాడీ పరిహారం

విప్రాణాం నాడీదోషస్తు క్షత్రియాణాం భకూటకమ్ ।
వైశ్యానాం గణదోషస్తు శూద్రాణాం వర్ణదోషకః ।।

అర్థం: నాడీ దోషం ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణ (విప్ర) వర్ణ వారికి, భకూట దోషం క్షత్రియులకు, గణ దోషం వైశ్యులకు, వర్ణ దోషం శూద్రులకు ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంటుంది. కాబట్టి మిగిలిన వర్ణాల వారికి నాడీ దోషం ఉన్నప్పటికీ తీవ్రత తక్కువగా పరిగణించబడుతుంది.

3. నారద సంహిత (Narada Samhita) - విశేష నక్షత్ర మినహాయింపులు

రోహిణ్యార్ద్రా మఘా పుష్యో విశాఖా శ్రవణో భరణీ ।
ఉత్తరాభాద్రపచ్చైవ ఏకనాడీ న దోషకృత్ ।।

అర్థం: రోహిణి, ఆర్ద్ర, మఖ, పుష్యమి, విశాఖ, శ్రవణం, భరణి, ఉత్తరాభాద్ర నక్షత్రాలలో వధూవరుల నక్షత్రాలు ఉంటే, ఒకే నాడి (ఏకనాడి) అయినప్పటికీ నాడీ దోషం ఉండదు.

4. ముహూర్త గణపతి (Muhurta Ganapati) - రాశ్యాధిపతి/నవాంశాధిపతి మైత్రి పరిహారం

రాశ్యాధిపౌ చేత్సుహృదౌ సమౌ వా నవాంశనాథౌ సుహృదౌ యదాస్తామ్ ।
తదాపి నాడీజజనితో న దోషః సర్వైర్బుధైః సమ్పరికీర్తితోऽయమ్ ।।

అర్థం: వధూవరుల జన్మ రాశ్యాధిపతులు పరస్పరం మిత్రులైనా, లేదా వారి నవాంశాధిపతులు మిత్రులై బలవంతులుగా ఉన్నా నాడీ దోషం చెల్లదని పండితులు చెప్పారు.

5. కాలామృతం మరియు ఇతర ముహూర్త గ్రంథాలు - ఏకనాడీ, మధ్యైకనాడీ, పార్శ్వనాడీ దోష పరిహారాలు

ఏకనాడీ (ఆది నాడి) దోష పరిహారము:
శ్లో|| ఉత్తరా శతతారా చ పూర్వాభాద్రా పునర్వసూ ।
రౌద్రీ మూలాశ్వినీ సప్త ఏకనాడీ న దోషభాక్ ।।

అర్థం: ఉత్తరఫల్గుణి, శతభిషం, పూర్వాభాద్ర, పునర్వసు, ఆర్ద్ర (రౌద్రీ), మూల, అశ్విని - ఈ 7 నక్షత్రములకు ఏకనాడీ (ఆది నాడీ) దోషము లేదు.

మధ్యైకనాడీ దోష పరిహారము:
శ్లో|| తోయానురాధా వసు పుష్య చిత్రాః భగేందుభే యస్య నరస్య సప్త ।
మధ్యైకనాడీ న హి నాడిదోషా అరుంధతీ మేవ యథా వశిష్ఠః ।।

అర్థం: పూర్వాషాఢ (తోయ), అనూరాధ, ధనిష్ఠ (వసు), పుష్యమి, చిత్ర, పూర్వఫల్గుని (భగ), మృగశిర (ఇందు) - ఈ 7 నక్షత్రములకు మధ్యైకనాడీ దోషము లేదు.

పార్శ్వనాడీ (అంత్య నాడి) దోష పరిహారము:
శ్లో|| వహ్ని ద్విశాఖ సార్పా చ శ్రవణే చ మఘా తథా ।
ఉత్తరాషాఢ రోహిణ్యాం పార్శ్వనాడీ న దోషభాక్ ।।

అర్థం: కృత్తిక (వహ్ని), విశాఖ (ద్విశాఖ), ఆశ్లేష (సార్ప), శ్రవణం, మఖ, ఉత్తరాషాఢ, రోహిణి - ఈ 7 నక్షత్రములకు పార్శ్వనాడీ (అంత్య నాడీ) దోషము లేదు.

6. నాడీ దోష పరిహారము - ప్రాచీన శాస్త్ర ప్రమాణాలు (ముహూర్త చింతామణి / పీయూషధార వ్యాఖ్య)

సాధారణంగా ఆన్‌లైన్ సాఫ్ట్‌వేర్ లేదా కంప్యూటర్ ద్వారా గుణమేళనం చూసినప్పుడు, వధూవరులిద్దరికీ ఒకే నాడి (ఉదాహరణకు ఆది నాడి) వస్తే సాఫ్ట్‌వేర్ 0 (సున్నా) గుణాలను చూపుతుంది. కానీ, మన మహర్షులు ఏకనాడీ దోషం పూర్తిగా రద్దయ్యే కొన్ని విశేషమైన, అద్భుతమైన మినహాయింపులను స్పష్టంగా తెలియజేశారు.

నక్షత్ర మరియు రాశి భేద నియమం:
ఉత్తరాది జ్యోతిష శాస్త్రంలో అత్యంత ప్రామాణికమైన 'ముహూర్త చింతామణి' మరియు 'వశిష్ఠ సంహిత' ప్రకారం, వధూవరులకు ఒకే నాడి అయినప్పటికీ, వారి జన్మ నక్షత్రాలు మరియు జన్మ రాశులు పూర్తిగా వేరైతే, ఆ వివాహం అత్యంత శుభప్రదమవుతుంది. నాడీ దోషం దానంతట అదే రద్దవుతుంది.

నక్షత్రభేదే రాశీనాం భేదే చైవైకనాడికా ।
శుభాయ పరిణేతవ్యా నాడీదోషో న విద్యతే ।।

ఉదాహరణ విశ్లేషణ: వరుని నక్షత్రం అశ్విని (మేష రాశి), వధువు నక్షత్రం ఆరుద్ర (మిథున రాశి) అనుకుందాం. ఇక్కడ ఇద్దరిదీ 'ఆది నాడి' అయినప్పటికీ, నక్షత్రాలు మరియు రాశులు పూర్తిగా వేరు కాబట్టి, శాస్త్ర ప్రకారం వీరికి నాడీ దోషం అస్సలు వర్తించదు.

7. ఆరుద్రాది నక్షత్రాలకు విశేష మినహాయింపు

ముహూర్త చింతామణి యొక్క 'పీయూషధార' వ్యాఖ్య ప్రకారం, కొన్ని నిర్దిష్ట నక్షత్రాలకు ఆది నాడీ దోషం అంటదు.

రోహిణ్యార్ద్రా మృగేంద్రాగ్ని పుష్యశ్రవణపౌష్ణభమ్ ।
అహిర్బుధ్న్యర్క్షమేతాషాం నాడీ దోషో న విద్యతే ।।

అన్వయం: మహర్షుల వాక్యం ప్రకారం, రోహిణి, ఆరుద్ర, మృగశిర, కృత్తిక, పుష్యమి, శ్రవణం, రేవతి మరియు ఉత్తరాభాద్రపద నక్షత్రాలలో జన్మించిన వారికి నాడీ దోష నియమం వర్తించదు. వధువు ఆరుద్ర నక్షత్రంలో జన్మించినట్లయితే, ఈ మేళపకం నాడీ దోషం నుండి పూర్తిగా విముక్తమైనట్లే.

జన్మరాశి, నామరాశి విచారము మరియు కన్యకు పేరు మార్చుట:

వరుని జన్మనక్షత్రమును, కన్య జన్మ నక్షత్రమును చూచుట శ్రేష్ఠము. కన్యకు జన్మనక్షత్రము లేనిచో వరుని జన్మనక్షత్రమును, కన్య నామ నక్షత్రమును బట్టి చూడాలి. వరునకును జన్మనక్షత్రము లేనిచో ఇరువురకు నామ నక్షత్రములను చూడాలి. ఇదియును కుదరని పక్షమున కన్యకకు పేరు మార్చవలెను.

పేరు మార్చు విధానం: పెండ్లివేళ వధువు పేరు మార్పు చేయదలచినచో తెల్ల ఆవాలను నీటితో ఒక నూతన కలశమున నింపి దూర్వాశ్వత్థ దళములచే దానిని మూసి, అందలి శుద్ధోదకమును ఒక ముత్తైదువచే కన్యపై సంప్రోక్షింపజేసి పిమ్మట పాత పేరును పరిహరించి శుభకరమగు నామాంతరమును పెట్ట వలయును.

విషయ సూచిక (Index)


Vedic Astrology/ Vastu/ Hindu Culture Articles: A Comprehensive Library

Past event timings, year-specific festival guides and historical one-time articles are kept here for reference.

2026 and recent one-time articles

2025 and earlier one-time articles