संपूर्ण चंद्रग्रहण (३ मार्च २०२६): ज्योतिषीय रहस्य, सुतक काळ आणि तुमच्या राशीवरील प्रभाव
सिंह राशी आणि पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्रात केतू ग्रस्त चंद्रग्रहण
नमस्कार! खगोलशास्त्रानुसार ग्रहण ही एक नैसर्गिक घटना असली तरी, आपल्या सनातन धर्मात आणि वैदिक ज्योतिषात याला अत्यंत सखोल आणि आध्यात्मिक महत्त्व आहे. मंगळवार, ३ मार्च २०२६ रोजी होणारे हे संपूर्ण चंद्रग्रहण सिंह राशी आणि पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्रात होत आहे. ज्योतिषशास्त्रीय भाषेत याला आपण केतू ग्रस्त चंद्रग्रहण म्हणतो.
चंद्र हा आपल्या मनाचा, भावनांचा आणि विचारांचा कारक आहे. या काळात चंद्र छाया ग्रह केतूसोबत पीडित अवस्थेत असल्यामुळे, आकाशात घडणारी ही घटना केवळ एक खगोलीय चमत्कार नसून, आपल्या दैनंदिन जीवनावर आणि मानसिक स्थितीवर थेट परिणाम करणारी एक महत्त्वाची वेळ आहे. काही राशींसाठी हे ग्रहण अनपेक्षित यश आणि धनलाभ घेऊन येईल, तर काही राशींनी थोडी काळजी घेणे आवश्यक आहे. चला तर मग सविस्तर जाणून घेऊया.
ग्रहण कुठे-कुठे दिसणार?
हे अद्भुत संपूर्ण चंद्रग्रहण जगभरातील अनेक भागांमध्ये दिसणार आहे. यात पूर्व युरोप, आशिया खंडातील बहुतांश देश, ऑस्ट्रेलिया, उत्तर आणि दक्षिण अमेरिका, पॅसिफिक, अटलांटिक, हिंदी महासागर, आर्क्टिक आणि अंटार्क्टिका क्षेत्रांचा समावेश आहे.
संपूर्ण ग्रहण दिसणारी प्रमुख शहरे:
न्यूयॉर्क, शिकागो, वॉशिंग्टन डीसी, सॅन फ्रान्सिस्को, लॉस एंजेलिस, डेट्रॉईट, न्यू ऑर्लिन्स, होनोलुलु (USA), मॉन्ट्रियल, टोरंटो (कॅनडा), लिमा (पेरू), मनिला (फिलीपिन्स), हनोई (व्हिएतनाम), मेलबर्न, सिडनी, ब्रिस्बेन (ऑस्ट्रेलिया), तैपेई (तैवान), जकार्ता (इंडोनेशिया), हाँगकाँग, ग्वाटेमाला सिटी, हवाना (क्युबा), बँकॉक (थायलंड), सोल (दक्षिण कोरिया), सिंगापूर, शांघाय, बीजिंग (चीन), सॅन साल्वाडोर (अल साल्वाडोर), टोकियो (जपान), मेक्सिको सिटी (मेक्सिको) आणि यांगून (म्यानमार).
खंडग्रास (आंशिक) ग्रहण दिसणारी शहरे (भारतासह):
मुंबई, नवी दिल्ली, कोलकाता (भारत), रिओ दि जानेरो, साओ पाउलो (ब्राझील), ब्युनोस आयर्स (अर्जेंटिना), सेंट जॉन्स (कॅनडा), सॅंटियागो (चिली), कराकास (व्हेनेझुएला), सांतो दॉमिंगो (डोमिनिकन रिपब्लिक), ढाका (बांगलादेश) आणि ताश्कंद (उझबेकिस्तान).
भारतात जेव्हा चंद्रोदय होईल, तेव्हा ग्रहण आधीच सुरू झालेले असेल. त्यामुळे याला ग्रस्तोदित चंद्रग्रहण मानले जाते. आपल्या देशात प्रामुख्याने ग्रहणाचा मोक्ष काळ (शेवटचा टप्पा) दिसेल.
भारतातील मंदिरांचे दरवाजे बंद होण्याची वेळ आणि श्री काळहस्तीचे रहस्य
आगम शास्त्रानुसार, ग्रहण काळात मंदिरांचे दरवाजे बंद ठेवण्याची प्राचीन परंपरा आहे. ग्रहणातून बाहेर पडणाऱ्या नकारात्मक किरणांचा प्रभाव मंदिरात प्रस्थापित केलेल्या मूर्तींच्या दैवी ऊर्जेवर पडू नये म्हणून हे नियम पाळले जातात.
- दरवाजे बंद होण्याची वेळ (सुतक / वेध काळ): चंद्रग्रहणाचे सुतक (ज्याला ग्रहण वेध असेही म्हणतात) ग्रहण लागण्याच्या ९ तास आधी सुरू होते. ३ मार्च रोजी सकाळी ९:२३ वाजता सुतक सुरू होत असल्यामुळे, तिरुपती बालाजी आणि पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरासह देशभरातील प्रमुख मंदिरांचे दरवाजे सकाळपासूनच बंद केले जातील.
- दरवाजे उघडण्याची वेळ: संध्याकाळी ६:४७ वाजता ग्रहणाचा मोक्ष (समाप्ती) झाल्यानंतर, मंदिरांमध्ये संप्रोक्षण (शुद्धीकरण) आणि पुण्याहवाचन केले जाईल. त्यानंतरच भाविकांच्या दर्शनासाठी मंदिरे पुन्हा उघडली जातील.
ग्रहण काळातही उघडे राहणारे एकमेव शिवमंदिर - श्री काळहस्ती:
जेव्हा देशभरातील मंदिरे बंद असतात, तेव्हा आंध्र प्रदेशातील
श्री काळहस्ती (वायू लिंगम) शिवमंदिराचे दरवाजे मात्र उघडे असतात. यामागचे रहस्य असे आहे की हे मंदिर
राहू-केतू परिहार क्षेत्र आहे. येथे विराजमान श्री काळहस्तीश्वर भगवान नवग्रह आणि सर्व २७ नक्षत्रांवर नियंत्रण ठेवतात. भगवंतांच्या कवचावर सर्व ग्रह आणि नक्षत्रे कोरलेली आहेत, त्यामुळे या मंदिराला कोणताही ग्रहण दोष लागत नाही. मान्यतेनुसार, ग्रहण काळात या मंदिरात राहू-केतू सर्पदोष निवारण पूजा आणि रुद्राभिषेक केल्याने अनंत पुण्य प्राप्त होते आणि जीवनातील मोठी संकटे टळतात.
भारतासाठी (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार) चंद्रग्रहणाची वेळ (मार्च २०२६)
| तपशील | वेळ (IST) |
|---|---|
| खंडग्रास ग्रहण प्रारंभ | ३ मार्च २०२६, दुपारी ३:२०:०५ |
| परमग्रास (कमाल) ग्रहण | ३ मार्च २०२६, संध्याकाळी ५:०३:४१ |
| खंडग्रास ग्रहण समाप्त | ३ मार्च २०२६, संध्याकाळी ६:४७:१७ |
| भारतात ग्रहण दिसण्याची वेळ (प्रारंभ) | ३ मार्च २०२६, संध्याकाळी ६:२३:०९ (चंद्रोदय) |
| भारतात ग्रहण दिसण्याची वेळ (समाप्त) | ३ मार्च २०२६, संध्याकाळी ६:४७:१७ |
| सुतक काळ (वेध) प्रारंभ | ३ मार्च २०२६, सकाळी ९:२३:०९ |
| सुतक काळ (वेध) समाप्त | ३ मार्च २०२६, संध्याकाळी ६:४७:१७ |
नोंद: तुमच्या शहराच्या भौगोलिक स्थितीनुसार ग्रहणाच्या वेळेत काही मिनिटांचा फरक असू शकतो. तुमच्या शहराची अचूक वेळ जाणून घेण्यासाठी आमच्या Lunar Eclipse Date & Time Finder टूलचा वापर करा.
१२ राशींवर ग्रहणाचा प्रभाव आणि अचूक उपाय
सिंह राशीत होणारे हे केतू ग्रस्त चंद्रग्रहण तुमच्या चंद्र राशीनुसार वेगवेगळे परिणाम देईल. तुमच्या जीवनात काय बदल घडणार आहेत आणि या अशुभ प्रभावांपासून वाचण्यासाठी कोणते उपाय करावेत ते जाणून घ्या:
मेष रास: हे ग्रहण तुमच्या ५व्या घरात होत आहे. यामुळे मुलांचे शिक्षण किंवा भविष्याविषयी मनात थोडी चिंता निर्माण होऊ शकते. शेअर बाजारात कोणताही मोठा आर्थिक निर्णय घाईगडबडीत घेऊ नका.
उपाय: भगवान कार्तिकेय (सुब्रमण्यम स्वामी) किंवा गणपतीची आराधना केल्याने मनःशांती मिळेल.
वृषभ रास: तुमच्या ४थ्या घरात ग्रहणाचा प्रभाव राहील. आईच्या आरोग्याची विशेष काळजी घ्या आणि वाहन चालवताना सतर्क राहा. घरात छोट्या-मोठ्या कारणांवरून वाद होऊ शकतात, त्यामुळे संयम ठेवा.
उपाय: ललिता सहस्रनाम किंवा देवी खड्गमाला स्तोत्राचे पठण करणे अत्यंत लाभदायक ठरेल.
मिथुन रास:
अत्यंत शुभ! तुमच्या ३ऱ्या घरात होणारे हे ग्रहण तुमच्या पराक्रमात आणि धैर्यात वाढ करेल. कठीण कामेही तुम्ही सहज पूर्ण कराल. तुमच्या निर्णयांचे कामाच्या ठिकाणी कौतुक होईल.
उपाय: ग्रहण संपल्यानंतर गरिबांना गोड पदार्थ किंवा ताज्या फळांचे दान करा.
कर्क रास: तुमच्या २ऱ्या (धन आणि वाणी) घरात ग्रहण असल्यामुळे, तुम्हाला बोलताना भान ठेवावे लागेल. तुमचे चांगले हेतूही कुटुंबातील सदस्य चुकीचे समजू शकतात. अचानक काही खर्च उद्भवू शकतात.
उपाय: ग्रहण काळात चंद्राचे ध्यान करा किंवा १०८ वेळा 'ओम नमः शिवाय' चा जप करा.
सिंह रास: हे ग्रहण तुमच्या स्वतःच्या राशीत (लग्नात) होत आहे! शारीरिक दृष्ट्या तंदुरुस्त असूनही तुम्हाला मानसिक ताण किंवा विनाकारण थकवा जाणवू शकतो. छोट्या-छोट्या गोष्टींवर रागवणे टाळा.
उपाय: ग्रहण संपल्यानंतर शिवमंदिरात जाऊन रुद्राभिषेक करणे तुमच्यासाठी सर्वात उत्तम राहील.
कन्या रास: तुमच्या १२व्या घरात ग्रहण असल्यामुळे कामात विलंब आणि झोप न येण्याची समस्या होऊ शकते. अनावश्यक आणि लांबचे प्रवास काही दिवसांसाठी पुढे ढकलणे श्रेयस्कर ठरेल.
उपाय: विष्णू सहस्रनामाचे पठण तुमच्यासाठी एका सुरक्षा कवचासारखे काम करेल.
तूळ रास:
धनलाभाचा योग! तुमच्या ११व्या (लाभ) घरात ग्रहण होत असल्यामुळे तुम्हाला आर्थिक फायदा होईल. अडकलेला जुना पैसा परत मिळू शकतो. मित्र आणि मोठ्या भावंडांकडून पूर्ण सहकार्य मिळेल.
उपाय: देवीचा आशीर्वाद कायम राहण्यासाठी दुर्गा अष्टकमचे पठण करा.
वृश्चिक रास: तुमच्या १०व्या (कर्म) घरात ग्रहण तुमच्या करिअर आणि व्यवसायात मान-सन्मान वाढवेल. तुम्हाला वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडून प्रशंसा मिळेल आणि काही नवीन जबाबदाऱ्याही मिळू शकतात.
उपाय: यश टिकवून ठेवण्यासाठी दररोज हनुमान चालिसा किंवा मारुती स्तोत्राचे पठण करा.
धनु रास: ९व्या (भाग्य) घरात ग्रहण असल्यामुळे वडिलांच्या आरोग्याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. तीर्थयात्रा किंवा लांबच्या प्रवासात सावधगिरी बाळगा. आध्यात्मिक साधनेसाठी मात्र हा काळ उत्तम आहे.
उपाय: भगवान शिवाच्या दक्षिणामूर्ती स्वरूपाचे ध्यान करा किंवा गुरुचरित्राचे वाचन करा.
मकर रास: तुमच्या ८व्या घरात ग्रहण लागत आहे. यंत्रांवर काम करताना किंवा ड्रायव्हिंग करताना अजिबात निष्काळजीपणा करू नका. आरोग्याच्या लहानशा समस्येकडेही दुर्लक्ष करू नका, त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
उपाय: 'ओम नमः शिवाय' (शिव पंचाक्षरी मंत्र) चा जास्तीत जास्त जप करा.
कुंभ रास: तुमच्या ७व्या घरात ग्रहण असल्यामुळे तुमच्या वैवाहिक जीवनावर किंवा व्यावसायिक भागीदारीवर परिणाम होऊ शकतो. पती-पत्नीमध्ये काही गैरसमज होऊ शकतात, त्यामुळे परस्पर सामंजस्य ठेवा.
उपाय: नवग्रह स्तोत्राचे पठण करा आणि गाईला हिरवा चारा खायला द्या.
मीन रास:
शत्रूंवर विजय! ६व्या घरात होणारे हे ग्रहण तुम्हाला कोर्ट-कचेरी किंवा वादांमध्ये यश मिळवून देईल. तुम्ही तुमच्या विरोधकांवर मात कराल. जुना आजार असल्यास त्यात सुधारणा दिसून येईल.
उपाय: ग्रहण संपल्यानंतर जवळच्या शिवमंदिरात जाऊन दर्शन अवश्य घ्या.
ग्रहण काळात पाळायचे महत्त्वाचे नियम
आपली वैदिक जीवनशैली निसर्गाशी जोडलेली आहे. ग्रहणाच्या वेळी वातावरणात होणारे बदल लक्षात घेऊन आपल्या ऋषीमुनींनी काही वैज्ञानिक आणि पारंपरिक नियम सांगितले आहेत:
- गर्भवती महिलांसाठी: गर्भवती महिलांनी ग्रहण काळात घराबाहेर पडू नये असा सल्ला दिला जातो, जेणेकरून न जन्मलेल्या बाळावर नकारात्मक किरणांचा (Radiation) प्रभाव पडणार नाही. या काळात चाकू, कात्री किंवा सुई यांसारख्या तीक्ष्ण वस्तूंचा वापर करू नये.
- अन्न आणि दर्भा (कुशा): सुतक काळ सुरू झाल्यानंतर अन्न खाणे टाळावे. ग्रहण काळात वातावरणात बॅक्टेरिया वेगाने वाढतात, त्यामुळे शिजवलेल्या अन्नात आणि पिण्याच्या पाण्यात दर्भा (कुशा) गवत टाकण्याची परंपरा आहे. दर्भा गवतात नैसर्गिक अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म असतात जे अन्नाचे दूषित होण्यापासून संरक्षण करतात.
- मंत्र जपाची शक्ती: ग्रहणाची वेळ ही अत्यंत शक्तिशाली आध्यात्मिक संधी असते. शास्त्रात असे म्हटले आहे की ग्रहण काळात केलेला मंत्र जप, ध्यान किंवा इष्टदेवतेची प्रार्थना सामान्य दिवसांच्या तुलनेत करोडो पटीने अधिक फळ देते.
ज्योतिषीय विश्लेषण: चंद्र आणि केतूच्या युतीचा मानसिक प्रभाव
वैदिक ज्योतिषात चंद्र हा आपले मन, आई आणि भावनांचे प्रतिनिधित्व करतो. तर दुसरीकडे केतू हा वैराग्य, एकाकीपणा, लपलेली भीती आणि मोक्षाचा कारक आहे. या चंद्रग्रहणाच्या वेळी जेव्हा केतू चंद्राला ग्रासतो, तेव्हा आपल्या मनात एक मानसिक उलथापालथ होते:
- आत्मविश्वासाचा अभाव: तुम्हाला अचानक स्वतःच्या क्षमतेवर शंका येऊ शकते किंवा न्यूनगंड जाणवू शकतो.
- अज्ञात भीती: भविष्याविषयी अनावश्यक चिंता आणि असुरक्षिततेची भावना मनात निर्माण होऊ शकते.
- एकाकीपणाची इच्छा: लोकांमध्ये मिसळण्यात किंवा दैनंदिन कामांमध्ये रस कमी होऊ शकतो आणि एकटे राहण्याची इच्छा होऊ शकते.
- आध्यात्मिक जागृती: या युतीचा सर्वात सकारात्मक पैलू म्हणजे या काळात तुमचे मन नैसर्गिकरित्या अध्यात्म, ध्यान आणि ईश्वराच्या भक्तीकडे वळेल.
या ग्रहणाचा सूक्ष्म प्रभाव सुमारे ६ महिने राहतो. या काळात मानसिक दुर्बलता टाळण्यासाठी भगवान शिवाची आराधना करणे हा सर्वात प्रभावी उपाय आहे. लक्षात ठेवा, ग्रहण ही एक नैसर्गिक खगोलीय घटना आहे; याला घाबरण्याची अजिबात गरज नाही. वास्तविक परिणाम तुमच्या जन्मकुंडली आणि सध्या चालू असलेल्या दशांवरही अवलंबून असतात.
सतत विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न: ग्रहण संपल्यानंतर घरात लगेच काय करावे?
उत्तर: ग्रहणाचा मोक्ष झाल्यानंतर संपूर्ण घर स्वच्छ करा, शक्य असल्यास पाण्यात थोडे खडे मीठ टाकून फरशी पुसून घ्या. त्यानंतर अंघोळ करा, देवघर स्वच्छ करून देवाचे दर्शन घ्या, दिवा लावा आणि त्यानंतरच ताजे अन्न शिजवून खा.
प्रश्न: ग्रहणाचे सुतक किंवा वेध म्हणजे काय?
उत्तर: ग्रहण लागण्यापूर्वी काही तास आधीच निसर्गात नकारात्मक ऊर्जा संचारू लागते. या अशुभ पूर्व-ग्रहण टप्प्यालाच सुतक काळ किंवा वेध म्हणतात. चंद्रग्रहणासाठी हे बरोबर ९ तास आधी सुरू होते.
प्रश्न: आपण ग्रहण काळात झोपू शकतो का?
उत्तर: निरोगी व्यक्तींनी ग्रहण काळात झोपणे टाळावे आणि या वेळेचा उपयोग देवाचे ध्यान आणि मंत्र जपासाठी करावा. मात्र, आजारी व्यक्ती, वृद्ध आणि गर्भवती महिलांना या नियमातून सूट आहे, गरज भासल्यास ते विश्रांती घेऊ शकतात.
निष्कर्ष: ग्रहणाकडे भीती किंवा चिंतेची वेळ म्हणून पाहू नका, तर ती निसर्गाने आपल्याला मानसिक आणि आध्यात्मिक शुद्धीकरणासाठी दिलेली एक उत्तम संधी मानून स्वीकारा. सकारात्मक राहा, ईश्वरावर श्रद्धा ठेवा आणि तुमचे जीवन उन्नत करण्यासाठी या शक्तिशाली वेळेचा उपयोग करा.
If you're searching for your ideal life partner and struggling to decide who is truly compatible for a happy and harmonious life, let Vedic Astrology guide you. Before making one of life's biggest decisions, explore our free marriage matching service available at onlinejyotish.com to help you find the perfect match. We have developed free online marriage matching software in
The Hindu Jyotish app helps you understand your life using Vedic astrology. It's like having a personal astrologer on your phone!