સંપૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ (3 માર્ચ 2026): જ્યોતિષીય રહસ્યો, સૂતક કાળ અને તમારી રાશિ પર પ્રભાવ
સિંહ રાશિ અને પૂર્વા ફાલ્ગુની નક્ષત્રમાં કેતુ ગ્રસ્ત ચંદ્રગ્રહણ
નમસ્કાર! ખગોળશાસ્ત્ર મુજબ ગ્રહણ એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે, પરંતુ આપણા સનાતન ધર્મ અને વૈદિક જ્યોતિષમાં તેનું ખૂબ જ ઊંડું અને આધ્યાત્મિક મહત્વ છે. મંગળવાર, 3 માર્ચ 2026 ના રોજ થનારું આ સંપૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ સિંહ રાશિ અને પૂર્વા ફાલ્ગુની નક્ષત્રમાં થઈ રહ્યું છે. જ્યોતિષની ભાષામાં આપણે તેને કેતુ ગ્રસ્ત ચંદ્રગ્રહણ કહીએ છીએ.
ચંદ્ર એ આપણા મન, ભાવનાઓ અને વિચારોનો કારક છે. આ સમયગાળામાં ચંદ્ર છાયા ગ્રહ કેતુ સાથે પીડિત અવસ્થામાં હોવાથી, આકાશમાં બનતી આ ઘટના માત્ર એક ખગોળીય ચમત્કાર નથી, પરંતુ તે આપણા રોજિંદા જીવન અને માનસિક સ્થિતિ પર સીધી અસર કરનારી એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે. કેટલીક રાશિઓ માટે આ ગ્રહણ અણધારી સફળતા અને ધનલાભ લાવશે, તો કેટલીક રાશિઓએ થોડી સાવચેતી રાખવી પડશે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ.
ગ્રહણ ક્યાં-ક્યાં દેખાશે?
આ અદ્ભુત સંપૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં જોવા મળશે. તેમાં પૂર્વ યુરોપ, એશિયા ખંડના મોટાભાગના દેશો, ઓસ્ટ્રેલિયા, ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા, પેસિફિક, એટલાન્ટિક, હિંદ મહાસાગર, આર્કટિક અને એન્ટાર્કટિકા વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે.
સંપૂર્ણ ગ્રહણ દેખાતા મુખ્ય શહેરો:
ન્યૂયોર્ક, શિકાગો, વોશિંગ્ટન ડીસી, સાન ફ્રાન્સિસ્કો, લોસ એન્જલસ, ડેટ્રોઇટ, ન્યૂ ઓર્લિયન્સ, હોનોલુલુ (USA), મોન્ટ્રીયલ, ટોરોન્ટો (કેનેડા), લિમા (પેરુ), મનિલા (ફિલિપાઇન્સ), હનોઈ (વિયેતનામ), મેલબોર્ન, સિડની, બ્રિસ્બેન (ઓસ્ટ્રેલિયા), તાઈપેઈ (તાઈવાન), જકાર્તા (ઇન્ડોનેશિયા), હોંગકોંગ, ગ્વાટેમાલા સિટી, હવાના (ક્યુબા), બેંગકોક (થાઇલેન્ડ), સિયોલ (દક્ષિણ કોરિયા), સિંગાપોર, શાંઘાઈ, બેઇજિંગ (ચીન), સાન સાલ્વાડોર (અલ સાલ્વાડોર), ટોક્યો (જાપાન), મેક્સિકો સિટી (મેક્સિકો) અને યાંગૂન (મ્યાનમાર).
ખંડગ્રાસ (આંશિક) ગ્રહણ દેખાતા શહેરો (ભારત સહિત):
અમદાવાદ, મુંબઈ, નવી દિલ્હી, કોલકાતા (ભારત), રિયો ડી જાનેરો, સાઓ પાઉલો (બ્રાઝિલ), બ્યુનોસ આયર્સ (આર્જેન્ટિના), સેન્ટ જોન્સ (કેનેડા), સેન્ટિયાગો (ચિલી), કારાકાસ (વેનેઝુએલા), સાન્ટો ડોમિંગો (ડોમિનિકન રિપબ્લિક), ઢાકા (બાંગ્લાદેશ) અને તાશ્કંદ (ઉઝબેકિસ્તાન).
ભારતમાં જ્યારે ચંદ્રોદય થશે, ત્યારે ગ્રહણ પહેલેથી જ શરૂ થઈ ગયું હશે. તેથી આને ગ્રસ્તોદિત ચંદ્રગ્રહણ માનવામાં આવે છે. આપણા દેશમાં મુખ્યત્વે ગ્રહણનો મોક્ષ કાળ (અંતિમ તબક્કો) જ જોવા મળશે.
ભારતમાં મંદિરોના દરવાજા બંધ થવાનો સમય અને શ્રી કાળહસ્તીનું રહસ્ય
આગમ શાસ્ત્રો અનુસાર, ગ્રહણ કાળ દરમિયાન મંદિરોના દરવાજા બંધ રાખવાની પ્રાચીન પરંપરા છે. ગ્રહણમાંથી નીકળતા નકારાત્મક કિરણોની અસર મંદિરમાં સ્થાપિત મૂર્તિઓની દૈવી ઊર્જા પર ન પડે તે માટે આ નિયમો પાળવામાં આવે છે.
- દરવાજા બંધ થવાનો સમય (સૂતક / વેધ કાળ): ચંદ્રગ્રહણનું સૂતક (જેને ગ્રહણ વેધ પણ કહેવાય છે) ગ્રહણ લાગવાના 9 કલાક પહેલા શરૂ થાય છે. 3 માર્ચે સવારે 9:23 વાગ્યે સૂતક શરૂ થતું હોવાથી, સોમનાથ, દ્વારકાધીશ અને તિરૂપતિ બાલાજી સહિત દેશભરના મુખ્ય મંદિરોના દર્શન સવારથી જ બંધ કરી દેવામાં આવશે.
- દરવાજા ખુલવાનો સમય: સાંજે 6:47 વાગ્યે ગ્રહણનો મોક્ષ (સમાપ્તિ) થયા પછી, મંદિરોમાં સંપ્રોક્ષણ (શુદ્ધિકરણ) અને પુણ્યાહવાચન કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ જ ભક્તોના દર્શન માટે મંદિરો ફરીથી ખોલવામાં આવશે.
ગ્રહણ કાળમાં પણ ખુલ્લું રહેતું એકમાત્ર શિવમંદિર - શ્રી કાળહસ્તી:
જ્યારે દેશભરના મંદિરો બંધ હોય છે, ત્યારે આંધ્રપ્રદેશના
શ્રી કાળહસ્તી (વાયુ લિંગમ) શિવમંદિરના દરવાજા ખુલ્લા રહે છે. આ પાછળનું રહસ્ય એ છે કે આ મંદિર
રાહુ-કેતુ પરિહાર ક્ષેત્ર છે. અહીં બિરાજમાન શ્રી કાળહસ્તીશ્વર ભગવાન નવગ્રહ અને તમામ 27 નક્ષત્રો પર નિયંત્રણ રાખે છે. ભગવાનના કવચ પર તમામ ગ્રહો અને નક્ષત્રો કોતરેલા છે, તેથી આ મંદિરને કોઈ ગ્રહણ દોષ લાગતો નથી. માન્યતા અનુસાર, ગ્રહણ કાળમાં આ મંદિરમાં રાહુ-કેતુ સર્પદોષ નિવારણ પૂજા અને રુદ્રાભિષેક કરવાથી અનંત પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે અને જીવનના મોટા સંકટો દૂર થાય છે.
ભારત માટે ચંદ્રગ્રહણનો સમય (માર્ચ 2026)
| વિગત | સમય (IST) |
|---|---|
| ખંડગ્રાસ ગ્રહણ પ્રારંભ | 3 માર્ચ 2026, બપોરે 3:20:05 |
| પરમગ્રાસ (મહત્તમ) ગ્રહણ | 3 માર્ચ 2026, સાંજે 5:03:41 |
| ખંડગ્રાસ ગ્રહણ સમાપ્ત | 3 માર્ચ 2026, સાંજે 6:47:17 |
| ભારતમાં ગ્રહણ દેખાવાનો સમય (પ્રારંભ) | 3 માર્ચ 2026, સાંજે 6:23:09 (ચંદ્રોદય) |
| ભારતમાં ગ્રહણ દેખાવાનો સમય (સમાપ્ત) | 3 માર્ચ 2026, સાંજે 6:47:17 |
| સૂતક કાળ (વેધ) પ્રારંભ | 3 માર્ચ 2026, સવારે 9:23:09 |
| સૂતક કાળ (વેધ) સમાપ્ત | 3 માર્ચ 2026, સાંજે 6:47:17 |
નોંધ: તમારા શહેરની ભૌગોલિક સ્થિતિ અનુસાર ગ્રહણના સમયમાં થોડી મિનિટોનો તફાવત હોઈ શકે છે. તમારા શહેરનો સચોટ સમય જાણવા માટે અમારા Lunar Eclipse Date & Time Finder ટૂલનો ઉપયોગ કરો.
12 રાશિઓ પર ગ્રહણનો પ્રભાવ અને અચૂક ઉપાયો
સિંહ રાશિમાં થનારું આ કેતુ ગ્રસ્ત ચંદ્રગ્રહણ તમારી ચંદ્ર રાશિ મુજબ અલગ-અલગ પરિણામ આપશે. તમારા જીવનમાં શું બદલાવ આવવાના છે અને આ અશુભ પ્રભાવોથી બચવા માટે કયા ઉપાયો કરવા જોઈએ તે જાણો:
મેષ રાશિ: આ ગ્રહણ તમારા 5મા ભાવમાં થઈ રહ્યું છે. આનાથી સંતાનના શિક્ષણ અથવા ભવિષ્ય અંગે મનમાં થોડી ચિંતા ઊભી થઈ શકે છે. શેરબજારમાં કોઈ પણ મોટો આર્થિક નિર્ણય ઉતાવળમાં ન લેવો.
ઉપાય: હનુમાનજી અથવા ભગવાન કાર્તિકેયની આરાધના કરવાથી માનસિક શાંતિ મળશે.
વૃષભ રાશિ: તમારા 4થા ભાવમાં ગ્રહણનો પ્રભાવ રહેશે. માતાના સ્વાસ્થ્યનું વિશેષ ધ્યાન રાખો અને વાહન ચલાવતી વખતે સાવચેત રહો. ઘરમાં નાની-મોટી બાબતો પર વાદ-વિવાદ થઈ શકે છે, તેથી સંયમ રાખો.
ઉપાય: લલિતા સહસ્ત્રનામ અથવા માતાજીના સ્તોત્રનો પાઠ કરવો અત્યંત લાભદાયક સાબિત થશે.
મિથુન રાશિ:
અત્યંત શુભ! તમારા 3જા ભાવમાં થઈ રહેલું આ ગ્રહણ તમારા પરાક્રમ અને હિંમતમાં વધારો કરશે. અઘરા કામો પણ તમે સરળતાથી પૂર્ણ કરશો. તમારા નિર્ણયોની કાર્યસ્થળે પ્રશંસા થશે.
ઉપાય: ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી ગરીબોને મીઠાઈ અથવા તાજા ફળોનું દાન કરો.
કર્ક રાશિ: તમારા 2જા (ધન અને વાણી) ભાવમાં ગ્રહણ હોવાથી, તમારે બોલતી વખતે ધ્યાન રાખવું પડશે. તમારા સારા ઇરાદાઓને પણ પરિવારના સભ્યો ખોટી રીતે સમજી શકે છે. અચાનક કેટલાક ખર્ચ આવી શકે છે.
ઉપાય: ગ્રહણ કાળમાં ચંદ્રનું ધ્યાન કરો અથવા 108 વખત 'ઓમ નમઃ શિવાય' નો જાપ કરો.
સિંહ રાશિ: આ ગ્રહણ તમારી પોતાની જ રાશિમાં (લગ્નમાં) થઈ રહ્યું છે! શારીરિક રીતે ફિટ હોવા છતાં તમને માનસિક તણાવ અથવા વિના કારણ થાક અનુભવાઈ શકે છે. નાની-નાની વાતો પર ગુસ્સે થવાનું ટાળો.
ઉપાય: ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી શિવમંદિરમાં જઈને રુદ્રાભિષેક કરાવવો તમારા માટે શ્રેષ્ઠ રહેશે.
કન્યા રાશિ: તમારા 12મા ભાવમાં ગ્રહણ હોવાથી કામમાં વિલંબ અને ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા થઈ શકે છે. બિનજરૂરી અને લાંબી મુસાફરી થોડા દિવસો માટે મુલતવી રાખવી વધુ સારું રહેશે.
ઉપાય: વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામનો પાઠ તમારા માટે એક સુરક્ષા કવચ જેવું કામ કરશે.
તુલા રાશિ:
ધનલાભનો યોગ! તમારા 11મા (લાભ) ભાવમાં ગ્રહણ થઈ રહ્યું હોવાથી તમને આર્થિક ફાયદો થશે. અટવાયેલા જૂના પૈસા પાછા મળી શકે છે. મિત્રો અને મોટા ભાઈ-બહેનોનો પૂરો સહયોગ મળશે.
ઉપાય: માતાજીના આશીર્વાદ જાળવી રાખવા માટે દુર્ગા અષ્ટકમનો પાઠ કરો.
વૃશ્ચિક રાશિ: તમારા 10મા (કર્મ) ભાવમાં ગ્રહણ તમારી કારકિર્દી અને વ્યવસાયમાં માન-સન્માન વધારશે. તમને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ તરફથી પ્રશંસા મળશે અને કેટલીક નવી જવાબદારીઓ પણ મળી શકે છે.
ઉપાય: સફળતા ટકાવી રાખવા માટે દરરોજ હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરો.
ધનુ રાશિ: 9મા (ભાગ્ય) ભાવમાં ગ્રહણ હોવાથી પિતાના સ્વાસ્થ્યની કાળજી લેવી જરૂરી છે. તીર્થયાત્રા કે લાંબી મુસાફરીમાં સાવચેતી રાખો. જોકે આધ્યાત્મિક સાધના માટે આ સમય ઉત્તમ છે.
ઉપાય: ભગવાન શિવના દક્ષિણામૂર્તિ સ્વરૂપનું ધ્યાન કરો અથવા ગુરુ ચરિત્રનું વાંચન કરો.
મકર રાશિ: તમારા 8મા ભાવમાં ગ્રહણ લાગી રહ્યું છે. મશીનરી પર કામ કરતી વખતે કે ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે જરાય બેદરકારી ન રાખો. સ્વાસ્થ્યની નાની સમસ્યાને પણ અવગણશો નહીં, તરત જ ડોક્ટરની સલાહ લો.
ઉપાય: 'ઓમ નમઃ શિવાય' (શિવ પંચાક્ષરી મંત્ર) નો વધુમાં વધુ જાપ કરો.
કુંભ રાશિ: તમારા 7મા ભાવમાં ગ્રહણ હોવાથી તમારા વૈવાહિક જીવન અથવા વ્યવસાયિક ભાગીદારી પર અસર થઈ શકે છે. પતિ-પત્ની અથવા ભાગીદારો વચ્ચે કેટલીક ગેરસમજણો ઊભી થઈ શકે છે, તેથી પરસ્પર સમજણ રાખો.
ઉપાય: નવગ્રહ સ્તોત્રનો પાઠ કરો અને ગાયને લીલો ચારો ખવડાવો.
મીન રાશિ:
શત્રુઓ પર વિજય! 6ઠા ભાવમાં થનારું આ ગ્રહણ તમને કોર્ટ-કચેરી અથવા વિવાદોમાં સફળતા અપાવશે. તમે તમારા વિરોધીઓ પર હાવી રહેશો. જો કોઈ જૂની બીમારી હોય તો તેમાં સુધારો જોવા મળશે.
ઉપાય: ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી નજીકના શિવમંદિરમાં જઈને દર્શન અચૂક કરો.
ગ્રહણ કાળમાં પાળવાના મહત્વના નિયમો
આપણી વૈદિક જીવનશૈલી પ્રકૃતિ સાથે જોડાયેલી છે. ગ્રહણ સમયે વાતાવરણમાં થતા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને આપણા ઋષિમુનિઓએ કેટલાક વૈજ્ઞાનિક અને પરંપરાગત નિયમો જણાવ્યા છે:
- સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે: સગર્ભા સ્ત્રીઓને ગ્રહણ કાળ દરમિયાન ઘરની બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે, જેથી ગર્ભમાં રહેલા બાળક પર નકારાત્મક કિરણો (Radiation) ની અસર ન પડે. આ સમયગાળામાં ચપ્પુ, કાતર કે સોય જેવી તીક્ષ્ણ વસ્તુઓનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ.
- ભોજન અને દર્ભ (દાભડો): સૂતક કાળ શરૂ થયા પછી ભોજન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. ગ્રહણ કાળમાં વાતાવરણમાં બેક્ટેરિયા ઝડપથી વધે છે, તેથી રાંધેલા ખોરાકમાં અને પીવાના પાણીમાં દર્ભ (દાભડો) નાખવાની પરંપરા છે. દર્ભમાં કુદરતી એન્ટી-બેક્ટેરિયલ ગુણધર્મો હોય છે જે ખોરાકને દૂષિત થતા અટકાવે છે.
- મંત્ર જાપની શક્તિ: ગ્રહણનો સમય એ અત્યંત શક્તિશાળી આધ્યાત્મિક તક છે. શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે ગ્રહણ કાળમાં કરેલા મંત્ર જાપ, ધ્યાન કે ઈષ્ટદેવની પ્રાર્થના સામાન્ય દિવસોની સરખામણીમાં કરોડો ગણું વધુ ફળ આપે છે.
જ્યોતિષીય વિશ્લેષણ: ચંદ્ર અને કેતુની યુતિનો માનસિક પ્રભાવ
વૈદિક જ્યોતિષમાં ચંદ્ર એ આપણું મન, માતા અને ભાવનાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તો બીજી તરફ કેતુ એ વૈરાગ્ય, એકલતા, છુપાયેલો ડર અને મોક્ષનો કારક છે. આ ચંદ્રગ્રહણ સમયે જ્યારે કેતુ ચંદ્રને ગ્રસે છે, ત્યારે આપણા મનમાં એક મનોવૈજ્ઞાનિક ઉથલપાથલ થાય છે:
- આત્મવિશ્વાસનો અભાવ: તમને અચાનક તમારી ક્ષમતા પર શંકા થઈ શકે છે અથવા લઘુતાગ્રંથિ અનુભવાઈ શકે છે.
- અજાણ્યો ડર: ભવિષ્ય વિશેની બિનજરૂરી ચિંતા અને અસલામતીની ભાવના મનમાં ઊભી થઈ શકે છે.
- એકલતાની ઈચ્છા: લોકોમાં ભળવામાં અથવા રોજિંદા કાર્યોમાં રસ ઘટી શકે છે અને એકલા રહેવાની ઈચ્છા થઈ શકે છે.
- આધ્યાત્મિક જાગૃતિ: આ યુતિનું સૌથી હકારાત્મક પાસું એ છે કે આ સમયગાળામાં તમારું મન કુદરતી રીતે જ અધ્યાત્મ, ધ્યાન અને ઈશ્વરની ભક્તિ તરફ વળશે.
આ ગ્રહણનો સૂક્ષ્મ પ્રભાવ આશરે 6 મહિના રહે છે. આ સમયગાળામાં માનસિક નબળાઈ ટાળવા માટે ભગવાન શિવની આરાધના કરવી એ સૌથી અસરકારક ઉપાય છે. યાદ રાખો, ગ્રહણ એ એક કુદરતી ખગોળીય ઘટના છે; આનાથી ડરવાની બિલકુલ જરૂર નથી. વાસ્તવિક પરિણામ તમારી જન્મકુંડળી અને હાલમાં ચાલી રહેલી દશાઓ પર પણ આધારિત હોય છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન: ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી ઘરમાં તરત જ શું કરવું જોઈએ?
જવાબ: ગ્રહણનો મોક્ષ થયા પછી આખું ઘર સાફ કરો, શક્ય હોય તો પાણીમાં થોડું સિંધવ મીઠું નાખીને પોતા કરો. ત્યારબાદ સ્નાન કરો, મંદિર સાફ કરીને ભગવાનના દર્શન કરો, દીવો પ્રગટાવો અને ત્યારબાદ જ તાજું ભોજન રાંધીને જમો.
પ્રશ્ન: ગ્રહણનું સૂતક કે વેધ એટલે શું?
જવાબ: ગ્રહણ લાગવાના થોડા કલાકો પહેલા જ પ્રકૃતિમાં નકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થવા લાગે છે. આ અશુભ પૂર્વ-ગ્રહણ તબક્કાને જ સૂતક કાળ કે વેધ કહેવામાં આવે છે. ચંદ્રગ્રહણ માટે આ બરાબર 9 કલાક પહેલા શરૂ થાય છે.
પ્રશ્ન: શું આપણે ગ્રહણ કાળમાં સૂઈ શકીએ?
જવાબ: સ્વસ્થ વ્યક્તિઓએ ગ્રહણ કાળમાં ઊંઘવાનું ટાળવું જોઈએ અને આ સમયનો ઉપયોગ ભગવાનના ધ્યાન અને મંત્ર જાપ માટે કરવો જોઈએ. જોકે, બીમાર વ્યક્તિઓ, વૃદ્ધો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે, જરૂર પડે તો તેઓ આરામ કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ: ગ્રહણને ડર કે ચિંતાના સમય તરીકે ન જુઓ, પરંતુ તેને પ્રકૃતિ દ્વારા આપણને માનસિક અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધિકરણ માટે આપેલી એક ઉત્તમ તક માનીને સ્વીકારો. સકારાત્મક રહો, ઈશ્વર પર શ્રદ્ધા રાખો અને તમારા જીવનને ઉન્નત બનાવવા માટે આ શક્તિશાળી સમયનો ઉપયોગ કરો.
Are you interested in knowing your future and improving it with the help of Vedic Astrology? Here is a free service for you. Get your Vedic birth chart with the information like likes and dislikes, good and bad, along with 100-year future predictions, Yogas, doshas, remedies and many more. Click below to get your free horoscope.
If you're searching for your ideal life partner and struggling to decide who is truly compatible for a happy and harmonious life, let Vedic Astrology guide you. Before making one of life's biggest decisions, explore our free marriage matching service available at onlinejyotish.com to help you find the perfect match. We have developed free online marriage matching software in
