Chennai के लिए हिन्दू त्योहारों और व्रतों की तिथियां देखें। तिथि केवल अंग्रेजी तारीख से तय नहीं होती; सूर्योदय, तिथि की अवधि, नक्षत्र, चंद्र मास और संबंधित व्रत-नियम भी देखे जाते हैं।
इस कैलेंडर का उपयोग कैसे करें?
- स्थान सही चुनें: सूर्योदय और तिथि की सीमा शहर के अनुसार बदलती है, इसलिए अलग-अलग देशों में त्योहार की तारीख अलग हो सकती है।
- तिथि का समय पढ़ें: यदि तिथि दो तारीखों में फैली हो, तो सूर्योदय, मध्याह्न, चंद्रोदय या प्रदोष का नियम दिन तय कर सकता है।
- अपनी परंपरा का सम्मान करें: स्मार्त, वैष्णव, क्षेत्रीय, पारिवारिक और मंदिर परंपराओं के नियम अलग हो सकते हैं। आवश्यकता होने पर अपने गुरु या स्थानीय मंदिर का निर्णय मानें।
महीने के अनुसार त्योहार खोजें
प्रमुख त्योहारों और व्रतों को देखने के लिए एक महीने और वर्ष का चयन करें।
सितंबर 1953 के हिन्दू त्योहार और व्रत
Chennai के लिए सितंबर 1953 के त्योहार और व्रत की तिथियां:
- मंगला गौरी व्रत✓ — मंगलवार, 1 सितंबर 1953.
- रोहिणी व्रत✓ — मंगलवार, 1 सितंबर 1953.
- स्मार्त अजा एकादशी (श्रावण कृष्ण)✓ संपन्न — गुरुवार, 3 सितंबर 1953.
- वैष्णव अजा एकादशी (श्रावण कृष्ण)✓ संपन्न — शुक्रवार, 4 सितंबर 1953.
- शनि प्रदोषम् (श्रावण मास)✓ — शनिवार, 5 सितंबर 1953.
- मासिक शिवरात्रि (श्रावण मास)✓ — रविवार, 6 सितंबर 1953.
- कृष्ण त्रयोदशी उपवास — रविवार, 6 सितंबर 1953.
- पिठोरी व्रत (श्रावण मास)✓ — सोमवार, 7 सितंबर 1953.
- पिठोरी अमावस्या (श्रावण मास)✓ — सोमवार, 7 सितंबर 1953.
- श्रावण सोमवार व्रत✓ — सोमवार, 7 सितंबर 1953.
- शैव मौन व्रत✓ — मंगलवार, 8 सितंबर 1953.
- महात्यम व्रत✓ — मंगलवार, 8 सितंबर 1953.
- अगस्त्यार्घ्य✓ — बुधवार, 9 सितंबर 1953.
- भाद्रपद मासारंभ✓ — बुधवार, 9 सितंबर 1953.
- कल्कि जयंती✓ — गुरुवार, 10 सितंबर 1953.
- तामस मन्वादि✓ — शुक्रवार, 11 सितंबर 1953.
- षोडशोमा व्रत✓ — शुक्रवार, 11 सितंबर 1953.
- सुवर्ण गौरी व्रत✓ — शुक्रवार, 11 सितंबर 1953.
- शिव चतुर्थी✓ — शुक्रवार, 11 सितंबर 1953.
- गौरी पूजा✓ — शुक्रवार, 11 सितंबर 1953.
- हरितालिका तीज (भाद्रपद मास)✓ — शुक्रवार, 11 सितंबर 1953.
- गणेश चतुर्थी (भाद्रपद मास)गणेश चतुर्थी पूजा का समय: उपयुक्त पूजा समय उपलब्ध नहीं✓ — शनिवार, 12 सितंबर 1953. — यह बाधाओं को दूर करने वाले भगवान गणेश के जन्म के सम्मान में मनाया जाने वाला दस दिवसीय त्योहार है, जो गणेश की मूर्तियों की स्थापना के साथ शुरू होता है।
- ऋषि पंचमी (भाद्रपद मास)✓ — रविवार, 13 सितंबर 1953.
- ललिता षष्ठी व्रत (भाद्रपद मास)✓ — सोमवार, 14 सितंबर 1953.
- सूर्य षष्ठी✓ — सोमवार, 14 सितंबर 1953.
- स्कंद दर्शन✓ — सोमवार, 14 सितंबर 1953.
- बौद्ध जयंती✓ — सोमवार, 14 सितंबर 1953.
- अमुक्ताभरण सप्तमी✓ — सोमवार, 14 सितंबर 1953.
- चंपा षष्ठी (भाद्रपद मास)✓ — सोमवार, 14 सितंबर 1953.
- ज्येष्ठा गौरी आवाहन (भाद्रपद मास)✓ — मंगलवार, 15 सितंबर 1953.
- महालक्ष्मी व्रत आरम्भ (भाद्रपद मास)✓ — बुधवार, 16 सितंबर 1953.
- ज्येष्ठा गौरी पूजा (भाद्रपद मास)✓ — बुधवार, 16 सितंबर 1953.
- कन्या संक्रमण (02:55 PM) — बुधवार, 16 सितंबर 1953.
- नंदा देवी पूजा✓ — बुधवार, 16 सितंबर 1953.
- ज्येष्ठाष्टमी✓ — बुधवार, 16 सितंबर 1953.
- पुत्री ज्येष्ठा व्रत✓ — बुधवार, 16 सितंबर 1953.
- सरस्वती पुस्तक मंडल पूजा (भाद्रपद मास)✓ — गुरुवार, 17 सितंबर 1953.
- ज्येष्ठा गौरी विसर्जन (भाद्रपद मास)✓ — गुरुवार, 17 सितंबर 1953.
- केदार व्रत✓ — गुरुवार, 17 सितंबर 1953.
- क्षीर व्रतारंभ✓ — शुक्रवार, 18 सितंबर 1953.
- सर्वेषां परिवर्तिनी एकादशी (भाद्रपद शुक्ल)✓ संपन्न — श्रवण द्वादशी: उपवास; पारण (व्रत तोड़ना): त्रयोदशी — शनिवार, 19 सितंबर 1953.
- परिवर्तन एकादशी✓ — शनिवार, 19 सितंबर 1953.
- कट दान✓ — शनिवार, 19 सितंबर 1953.
- गोत्रिरात्र व्रत (भाद्रपद मास)✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- शक्र द्वादशी✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- शक्र ध्वजोत्थापन✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- विष्णु परिवर्तन महोत्सव✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- कल्कि द्वादशी✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- श्रवण द्वादशी✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- शुक्ल त्रयोदशी उपवास — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- वामन जयंती (भाद्रपद मास)✓ — रविवार, 20 सितंबर 1953.
- श्रवण द्वादशी पारण✓ — सोमवार, 21 सितंबर 1953.
- कदली व्रत (भाद्रपद मास)✓ — मंगलवार, 22 सितंबर 1953.
- अनंत चतुर्दशी (भाद्रपद मास)✓ — मंगलवार, 22 सितंबर 1953.
- अनंत पद्मनाभ व्रत (भाद्रपद मास)✓ — मंगलवार, 22 सितंबर 1953.
- गणेश विसर्जन (भाद्रपद मास)✓ — मंगलवार, 22 सितंबर 1953.
- अनंत व्रतारंभ (मध्याह्न)✓ — मंगलवार, 22 सितंबर 1953.
- उमा महेश्वर व्रत✓ — बुधवार, 23 सितंबर 1953.
- उपांग ललिता गौरी व्रत✓ — बुधवार, 23 सितंबर 1953.
- पितृपक्ष प्रारम्भ✓ — बुधवार, 23 सितंबर 1953.
- अशून्य शयन व्रत (भाद्रपद मास)✓ — गुरुवार, 24 सितंबर 1953.
- बृहद्गौरी व्रत✓ — शुक्रवार, 25 सितंबर 1953.
- कज्जली व्रत✓ — शुक्रवार, 25 सितंबर 1953.
- विशालाक्षी यात्रा✓ — शुक्रवार, 25 सितंबर 1953.
- महा भरणी✓ — शनिवार, 26 सितंबर 1953.
- संकष्टी चतुर्थी — शनिवार, 26 सितंबर 1953.
- गज गौरी व्रत (भाद्रपद मास) — शनिवार, 26 सितंबर 1953.
- चंद्र षष्ठी✓ — रविवार, 27 सितंबर 1953.
- कृत्तिका व्रत✓ — रविवार, 27 सितंबर 1953.
- रोहिणी व्रत✓ — सोमवार, 28 सितंबर 1953.
- सूर्य सावर्णि मन्वादि✓ — मंगलवार, 29 सितंबर 1953.
- मध्याष्टमी✓ — मंगलवार, 29 सितंबर 1953.
- महालक्ष्मी व्रत✓ — मंगलवार, 29 सितंबर 1953.
- आर्द्राष्टमी✓ — बुधवार, 30 सितंबर 1953.
- अहीन नवमी✓ — बुधवार, 30 सितंबर 1953.
- दुर्गा देवी उद्यापन✓ — बुधवार, 30 सितंबर 1953.
हिंदू त्यौहार और महत्वपूर्ण दिन
September 1953
| 01सितंबरमंगलवार | कृष्ण नवमी (समाप्ति (2nd) तड़के 3:40) 🔔मंगला गौरी व्रत✓ संपन्न 🔔रोहिणी व्रत✓ संपन्न |
| 03सितंबरगुरुवार | कृष्ण एकादशी (समाप्ति (4th) सुबह 5:11) 🔔स्मार्त अजा एकादशी (श्रावण कृष्ण)✓ संपन्न — पारण (व्रत तोड़ना): शुक्रवार, 04 सितंबर 1953 11:35 AM - 04:22 PM✓ संपन्न |
| 04सितंबरशुक्रवार | कृष्ण द्वादशी (समाप्ति (5th) सुबह 6:45) 🔔वैष्णव अजा एकादशी (श्रावण कृष्ण)✓ संपन्न — पारण (व्रत तोड़ना): शनिवार, 05 सितंबर 1953 05:57 AM - 06:12 AM✓ संपन्न |
| 05सितंबरशनिवार | कृष्ण द्वादशी (समाप्ति सुबह 6:45) 🔔शनि प्रदोषम् (श्रावण मास)✓ संपन्न |
| 06सितंबररविवार | कृष्ण त्रयोदशी (समाप्ति सुबह 8:41) 🔔मासिक शिवरात्रि (श्रावण मास)✓ संपन्न 🔔कृष्ण त्रयोदशी उपवास — उपवास: रविवार, 06 सितंबर 1953 05:57 AM - सोमवार, 07 सितंबर 1953 05:57 AM✓ संपन्न — पारण (व्रत तोड़ना): ≥ सोमवार, 07 सितंबर 1953 05:57 AM |
| 07सितंबरसोमवार | कृष्ण चतुर्दशी (समाप्ति सुबह 10:53) 🔔पिठोरी व्रत (श्रावण मास)✓ संपन्न 🔔पिठोरी अमावस्या (श्रावण मास)✓ संपन्न 🔔श्रावण सोमवार व्रत✓ संपन्न |
| 08सितंबरमंगलवार | अमावस्या (समाप्ति दोपहर 1:17) 🔔शैव मौन व्रत✓ संपन्न 🔔महात्यम व्रत✓ संपन्न |
| 09सितंबरबुधवार | शुक्ल प्रतिपदा (समाप्ति दोपहर 3:46) 🔔अगस्त्यार्घ्य✓ संपन्न 🔔भाद्रपद मासारंभ✓ संपन्न |
| 10सितंबरगुरुवार | शुक्ल द्वितीया (समाप्ति शाम 6:16) 🔔कल्कि जयंती✓ संपन्न |
| 11सितंबरशुक्रवार | शुक्ल तृतीया (समाप्ति रात 8:40) 🔔तामस मन्वादि✓ संपन्न 🔔षोडशोमा व्रत✓ संपन्न 🔔सुवर्ण गौरी व्रत✓ संपन्न 🔔शिव चतुर्थी✓ संपन्न 🔔गौरी पूजा✓ संपन्न 🔔हरितालिका तीज (भाद्रपद मास)✓ संपन्न |
| 12सितंबरशनिवार | शुक्ल चतुर्थी (समाप्ति रात 10:53) 🔔गणेश चतुर्थी (भाद्रपद मास) गणेश चतुर्थी पूजा का समय: उपयुक्त पूजा समय उपलब्ध नहीं✓ संपन्न |
| 13सितंबररविवार | शुक्ल पंचमी (समाप्ति (14th) रात 12:47) 🔔ऋषि पंचमी (भाद्रपद मास)✓ संपन्न |
| 14सितंबरसोमवार | शुक्ल षष्ठी (समाप्ति (15th) तड़के 2:15) 🔔ललिता षष्ठी व्रत (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔सूर्य षष्ठी✓ संपन्न 🔔स्कंद दर्शन✓ संपन्न 🔔बौद्ध जयंती✓ संपन्न 🔔अमुक्ताभरण सप्तमी✓ संपन्न 🔔चंपा षष्ठी (भाद्रपद मास)✓ संपन्न |
| 15सितंबरमंगलवार | शुक्ल सप्तमी (समाप्ति (16th) तड़के 3:08) 🔔ज्येष्ठा गौरी आवाहन (भाद्रपद मास)✓ संपन्न |
| 16सितंबरबुधवार | शुक्ल अष्टमी (समाप्ति (17th) तड़के 3:19) 🔔महालक्ष्मी व्रत आरम्भ (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔ज्येष्ठा गौरी पूजा (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔कन्या संक्रमण (02:55 PM) — पुण्यकाल: 02:55 PM - 06:09 PM✓ संपन्न 🔔नंदा देवी पूजा✓ संपन्न 🔔ज्येष्ठाष्टमी✓ संपन्न 🔔पुत्री ज्येष्ठा व्रत✓ संपन्न |
| 17सितंबरगुरुवार | शुक्ल नवमी (समाप्ति (18th) तड़के 2:46) 🔔सरस्वती पुस्तक मंडल पूजा (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔ज्येष्ठा गौरी विसर्जन (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔केदार व्रत✓ संपन्न |
| 18सितंबरशुक्रवार | शुक्ल दशमी (समाप्ति (19th) रात 1:25) 🔔क्षीर व्रतारंभ✓ संपन्न |
| 19सितंबरशनिवार | शुक्ल एकादशी (समाप्ति रात 11:21) 🔔सर्वेषां परिवर्तिनी एकादशी (भाद्रपद शुक्ल)✓ संपन्न — श्रवण द्वादशी: उपवास; पारण (व्रत तोड़ना): त्रयोदशी 🔔परिवर्तन एकादशी✓ संपन्न 🔔कट दान✓ संपन्न |
| 20सितंबररविवार | शुक्ल द्वादशी (समाप्ति रात 8:36) 🔔गोत्रिरात्र व्रत (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔शक्र द्वादशी✓ संपन्न 🔔शक्र ध्वजोत्थापन✓ संपन्न 🔔विष्णु परिवर्तन महोत्सव✓ संपन्न 🔔कल्कि द्वादशी✓ संपन्न 🔔श्रवण द्वादशी✓ संपन्न 🔔शुक्ल त्रयोदशी उपवास — उपवास: रविवार, 20 सितंबर 1953 05:57 AM - सोमवार, 21 सितंबर 1953 05:19 PM✓ संपन्न — पारण (व्रत तोड़ना): ≥ सोमवार, 21 सितंबर 1953 05:19 PM 🔔वामन जयंती (भाद्रपद मास)✓ संपन्न |
| 21सितंबरसोमवार | शुक्ल त्रयोदशी (समाप्ति शाम 5:19) 🔔श्रवण द्वादशी पारण✓ संपन्न |
| 22सितंबरमंगलवार | शुक्ल चतुर्दशी (समाप्ति दोपहर 1:39) 🔔कदली व्रत (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔अनंत चतुर्दशी (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔अनंत पद्मनाभ व्रत (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔गणेश विसर्जन (भाद्रपद मास)✓ संपन्न 🔔अनंत व्रतारंभ (मध्याह्न)✓ संपन्न |
| 23सितंबरबुधवार | शुक्ल पूर्णिमा (समाप्ति सुबह 9:45) 🔔उमा महेश्वर व्रत✓ संपन्न 🔔उपांग ललिता गौरी व्रत✓ संपन्न 🔔पितृपक्ष प्रारम्भ✓ संपन्न |
| 24सितंबरगुरुवार | कृष्ण द्वितीया (समाप्ति (25th) तड़के 2:03) 🔔अशून्य शयन व्रत (भाद्रपद मास)✓ संपन्न |
| 25सितंबरशुक्रवार | कृष्ण तृतीया (समाप्ति रात 10:37) 🔔बृहद्गौरी व्रत✓ संपन्न 🔔कज्जली व्रत✓ संपन्न 🔔विशालाक्षी यात्रा✓ संपन्न |
| 26सितंबरशनिवार | कृष्ण चतुर्थी (समाप्ति रात 7:42) 🔔महा भरणी✓ संपन्न 🔔संकष्टी चतुर्थी — चंद्रोदय: 08:48 PM✓ संपन्न 🔔गज गौरी व्रत (भाद्रपद मास) — प्रवेश समय: 08:21 PM (हस्त नक्षत्र प्रवेश)✓ संपन्न |
| 27सितंबररविवार | कृष्ण पंचमी (समाप्ति शाम 5:27) 🔔चंद्र षष्ठी✓ संपन्न 🔔कृत्तिका व्रत✓ संपन्न |
| 28सितंबरसोमवार | कृष्ण षष्ठी (समाप्ति दोपहर 3:59) 🔔रोहिणी व्रत✓ संपन्न |
| 29सितंबरमंगलवार | कृष्ण सप्तमी (समाप्ति दोपहर 3:21) 🔔सूर्य सावर्णि मन्वादि✓ संपन्न 🔔मध्याष्टमी✓ संपन्न 🔔महालक्ष्मी व्रत✓ संपन्न |
| 30सितंबरबुधवार | कृष्ण अष्टमी (समाप्ति दोपहर 3:33) 🔔आर्द्राष्टमी✓ संपन्न 🔔अहीन नवमी✓ संपन्न 🔔दुर्गा देवी उद्यापन✓ संपन्न |
यह त्योहारों और महत्वपूर्ण दिनों का कैलेंडर हिंदू धर्मग्रंथों जैसे निर्णय सिंधु, धर्म सिंधु आदि में दिए गए नियमों के आधार पर तैयार किया गया है। इसे दुनिया भर में हिंदू धर्म का पालन करने वाले सभी लोगों के लाभ के लिए बनाया गया है। यदि आपको इस कैलेंडर में किसी त्योहार या किसी महत्वपूर्ण दिन के संबंध में कोई त्रुटि मिलती है, या यदि आपके क्षेत्र से संबंधित कोई त्योहार शामिल नहीं है, तो कृपया मुझे admin@onlinejyotish.com पर ईमेल करके सूचित करें। आपके सहयोग के लिए धन्यवाद।
शब्दावली: हिन्दू कैलेंडर के शब्द
व्रत और त्योहारों को ठीक से मनाने के लिए, ये मुख्य अवधारणाएं आवश्यक हैं:
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| तिथि | एक चंद्र दिवस। यह चंद्रमा द्वारा सूर्य से 12 डिग्री दूर जाने में लिया गया समय है। |
| नक्षत्र | एक चंद्र हवेली या तारा मंडल जिससे चंद्रमा गुजर रहा है। |
| पूर्णिमांत / अमावास्यांत | पूर्णिमांत महीने पूर्णिमा पर समाप्त होते हैं (उत्तर भारत)। अमावास्यांत महीने अमावस्या पर समाप्त होते हैं (दक्षिण भारत)। |
| स्मार्त बनाम वैष्णव | विभिन्न संप्रदाय सख्त सूर्योदय नियमों के आधार पर अलग-अलग दिनों में एकादशी/अष्टमी मनाते हैं। |
सामान्य प्रश्न (FAQ)
Frequently Asked Questions
तिथियां कैसे तैयार की जाती हैं: खगोलीय स्थितियों के लिए स्विस एफेमेरिस का उपयोग किया जाता है। त्योहार-निर्णय के पारंपरिक नियम श्री संतोष कुमार शर्मा के मार्गदर्शन में बनाए रखे जाते हैं। क्षेत्रीय परंपराओं में अंतर संभव है।
शहर · वर्ष
Chennai
1953 · सितंबर
Asia/Kolkata