గ్రహాల పరిచయం - జ్యోతిష్య శాస్త్ర మూలస్తంభాలు
జ్యోతిష్య శాస్త్రంలో రాశులు శరీరం వంటివైతే, గ్రహాలు ఆ శరీరానికి ప్రాణం పోసే శక్తులు. జ్యోతిష సంప్రదాయంలో జీవిత విషయాలను గ్రహాల సంకేతాలతో అనుసంధానించి వ్యాఖ్యానిస్తారు. భారతీయ జ్యోతిష్యం ప్రధానంగా తొమ్మిది గ్రహాల (నవగ్రహాలు) గమనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ఫలితాలను విశ్లేషిస్తుంది. అదనంగా, ఆధునిక ఖగోళ పరిశోధనల మేరకు యురేనస్, నెప్ట్యూన్ మరియు ప్లూటో గ్రహాలను కూడా జ్యోతిష్యులు పరిశీలిస్తున్నారు.
1. గ్రహాలు - రాశ్యాధిపత్యం (Planetary Rulership)
ప్రతి గ్రహానికి కొన్ని నిర్దిష్ట రాశులపై అధికారం ఉంటుంది. రాహువు మరియు కేతువులకు స్వంత ఇల్లు లేనప్పటికీ, వారు ఏ రాశిలో ఉంటే ఆ రాశ్యాధిపతి లాగా ప్రవర్తిస్తారు.
| గ్రహం | అధిపత్యం వహించే రాశులు |
|---|---|
| రవి (సూర్యుడు) | సింహ రాశి |
| చంద్రుడు | కర్కాటక రాశి |
| కుజుడు | మేషం, వృశ్చికం |
| బుధుడు | మిథునం, కన్య |
| గురువు | ధనుస్సు, మీనం |
| శుక్రుడు | వృషభం, తుల |
| శని | మకరం, కుంభం |
2. వింశోత్తరీ దశలు - నక్షత్రాధిపతులు
మహర్షి పరాశరుడు 27 నక్షత్రాలను 9 గ్రహాలకు విభజించి, ఒక్కో గ్రహానికి నిర్ణీత దశా సంవత్సరాలను కేటాయించారు. దీనినే వింశోత్తరీ దశా పద్ధతి అంటారు. దీని మొత్తం కాలపరిమితి 120 సంవత్సరాలు.
| గ్రహం | నక్షత్రాలు | దశా కాలం |
|---|---|---|
| కేతువు | అశ్విని, మఖ, మూల | 7 సం. |
| శుక్రుడు | భరణి, పుబ్బ, పూర్వాషాఢ | 20 సం. |
| రవి | కృత్తిక, ఉత్తర, ఉత్తరాషాఢ | 6 సం. |
| చంద్రుడు | రోహిణి, హస్త, శ్రవణం | 10 సం. |
| కుజుడు | మృగశిర, చిత్త, ధనిష్ట | 7 సం. |
| రాహువు | ఆరుద్ర, స్వాతి, శతభిషం | 18 సం. |
| గురువు | పునర్వసు, విశాఖ, పూర్వాభాద్ర | 16 సం. |
| శని | పుష్యమి, అనురాధ, ఉత్తరాభాద్ర | 19 సం. |
| బుధుడు | ఆశ్రేష, జ్యేష్ట, రేవతి | 17 సం. |
3. గ్రహాల నైసర్గిక స్వభావం
గ్రహాలను వాటి గుణాల ఆధారంగా రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:
- శుభ గ్రహాలు: గురువు, శుక్రుడు, బుధుడు (పాపులతో కలవనప్పుడు), పూర్ణ చంద్రుడు.
- పాప గ్రహాలు: రవి, కుజుడు, శని, రాహువు, కేతువు, క్షీణ చంద్రుడు.
4. గ్రహ మిత్రత్వ, శత్రుత్వ చక్రం
ఫలితాల విశ్లేషణలో గ్రహాల మధ్య ఉండే సంబంధం చాలా ముఖ్యం. దీనిని నైసర్గిక మైత్రి అంటారు.
- రవి: మిత్రులు (చంద్ర, కుజ, గురు), శత్రువులు (శని, శుక్ర), సముడు (బుధుడు).
- చంద్రుడు: మిత్రులు (రవి, బుధ), శత్రువులు (లేరు), సములు (మిగిలిన వారు).
- కుజుడు: మిత్రులు (గురు, చంద్ర, రవి), శత్రువు (బుధుడు), సములు (శుక్ర, శని).
- గురువు: మిత్రులు (రవి, కుజ, చంద్ర), శత్రువులు (బుధ, శుక్ర), సముడు (శని).
- శని: మిత్రులు (శుక్ర, బుధ), శత్రువులు (రవి, చంద్ర, కుజ), సముడు (గురువు).