జ్యోతిష పాఠములు - గ్రహ కారకత్వాలు (Planetary Significations)

గ్రహ కారకత్వాలు - సూర్యుడు మరియు చంద్రుడు

జ్యోతిష శాస్త్రంలో 12 భావాలు 'క్షేత్రాలు' (Fields) అయితే, 9 గ్రహాలు ఆ క్షేత్రాలలో పండే 'పంటను' నిర్ణయించే శక్తులు. నవగ్రహాలలో సూర్యుడు (రాజు) మరియు చంద్రుడు (రాణి) అత్యంత ప్రధానమైనవారు. వారి కారకత్వాలను అంశాల వారీగా క్రింద విశ్లేషించబడింది.

1. సూర్యుడు (Sun/Ravi) - "ఆత్మ కారకుడు"

స్వభావం: క్రూర గ్రహం, పురుష గ్రహం, అగ్ని తత్వం. సూర్యుడు ఆత్మకు, తండ్రికి మరియు అధికారానికి ప్రతీక.

విభాగం	కారకత్వాలు
వ్యక్తిగతం (Personal)	ఆత్మ (Soul), ఆత్మాభిమానం (Self-respect), ధైర్యం, సంకల్ప బలం (Will Power), నిజాయితీ, సమయపాలన, కీర్తి, రాజసం, కోపం (Roam), నాయకత్వ లక్షణాలు.
శరీరం (Body)	ఎముకలు (Bones), కుడి కన్ను (పురుషులలో), ఎడమ కన్ను (స్త్రీలలో), గుండె (Heart), పొట్ట, తల, పిత్తము (Bile), రోగ నిరోధక శక్తి, ప్రాణ ధాతువు.
సమాజం & వృత్తి	తండ్రి (Father), ప్రభుత్వం (Government), రాజకీయాలు, రాజు/అధికారి, వైద్యం (Medicine), పరిపాలనాధికారులు.
వస్తువులు & ఇతర	రాగి (Copper), తూర్పు దిశ, శివ ఆరాధన, ఎర్రటి వస్త్రం, గోధుమలు, దేవాలయాలు, కొండలు, అడవులు.

2. చంద్రుడు (Moon/Chandra) - "మనో కారకుడు"

స్వభావం: సౌమ్య గ్రహం, స్త్రీ గ్రహం, జల తత్వం. చంద్రుడు మనస్సుకు, తల్లికి మరియు భావోద్వేగాలకు ప్రతీక.

విభాగం	కారకత్వాలు
వ్యక్తిగతం (Personal)	మనస్సు (Mind), భావోద్వేగాలు (Emotions), ఆలోచనలు, ప్రశాంతత, నిద్ర, జ్ఞాపకశక్తి, కల్పనా శక్తి (Imagination), మార్పు చెందే స్వభావం, దయ.
శరీరం (Body)	రక్తం (Blood), శరీర ద్రవాలు, ఎడమ కన్ను (పురుషులలో), కుడి కన్ను (స్త్రీలలో), చాతి, ఊపిరితిత్తులు, స్తనములు, కఫము (Phlegm).
సమాజం & వృత్తి	తల్లి (Mother), వ్యవసాయం (Agriculture), నీటి సంబంధిత వ్యాపారాలు (Dairy/Liquids), ప్రయాణాలు (Travel), నావికులు.
వస్తువులు & ఇతర	వెండి (Silver), ముత్యం (Pearl), పాలు, బియ్యం, ఉప్పు, వాయువ్య దిశ (కొన్నిసార్లు పడమర), గౌరీ పూజ, నీరు, తెల్లటి వస్త్రం.

---